Archive for the ‘Mühendislik’ Category

Fem Normları hakkında bilgiye ulaşmak için lütfen buraya tıklayınız.

Elektrikli bir kaldırma ünitesinde, aşağıda belirtilen dört ana faktör, formüllerin ve diyagramların yardımı ile dikkate alınmalıdır.

  • Kaldırma kapasitesi.
  • Çalışma süresi.
  • Yükleme sınıfı.
  • Günlük çalışma süresi.

Bu seçimde öncelikle aşağıda sıralanan faktörler belirlenmelidir. Bunlar;

  • Nominal giriş gücü 380V-50Hz-3Ph.
  • Maksimum ortam sıcaklığı 40°C.
  • Vincin çalıştığı yerin deniz seviyesinden yüksekliği max 1000mt.
  • S1 rejiminde devamlı çalışan motor şaftının aldığı kabul edilen güç.
  • Motor gövdesinin fan tarafından mecburi olarak soğutulduğu kabul edilmiştir.

Bu kabul edilen değerlerde aşırı değişiklikler olursa, Tablo 1 ve Tablo 2’de görülen düzeltme faktörleri kullanılır.

Tablo 1
Ortam Sıcaklığı (°C) 25 30 35 40   45 50 55 60
Düzeltme faktörü (k1) 1.10 1.07 1.04 1.00 0.95 0.91 0.86 0.80

 

Tablo 2
İrtifa (mt) 1000 2000 3000 4000 5000
Düzeltme faktörü (k2) 1.00 0.94 0.87 0.80 0.77

 

Örnek:
Elektrik motorunun (etlket) gücü : 7.5 Kw.
Çalışılan Ortam Sıcaklığı : 50 °C.
Deniz seviyesinde yükseklik (irtifa) : 2500 mt.

Bu şartlarda çalışan motordan alındığı kabul edilen hakiki güç;

 P = k1 x k2 x Pn

P = 0.91 x 0.94 + 0.87  x 7.5Kw
           2

 

 P = 6.17 Kw.

Burada;
P Özel çalışma şartlarındaki hakiki güç.
Pn Motorun etiket nominal gücü.

Kabul edilen 380V besleme güç değerinin ±%5 değişimi elektrik motorunun performansını fazla etkilemez. Ancak, yüksek veya alçak değişim değerleri vincin gücünün artmasına veya azalmasına neden olur.

Örneğin, 380V, 50Hz standart motor 380V, 60 Hz’lik bir şebekeye bağlanırsa, aşağıdaki sonuç elde edilir.;

Motorun yeni devri = 60 / 50 = 1.2 

Bunun anlamı dönme hızı %20 artar. Yeni dönme momenti de aynı oranda %20 azalır. Güç değeri gerçekten değişmez. Dolayısıyla vinç daha yüksek bir hızda ve daha az bir kaldırma kapasitesi ile çalışır.

Gerçekte hem tek ve hem çift kirişli gezer köprü vinçleri eşit mukavemette,  dayanıklılıkta ve rijitliktedir. Aynı FEM grubunda, her iki tip de aynı sağlamlıktadır.

Tipik olarak, 8 ton kapasitede tek kirişli gezer köprü vinci için ray açıklığı yaklaşık 30m, 16 ton kapasitede 24m olabilir. Tek kirişli gezer köprü vinçlerinde, kaldırma ünitesi ana kirişin altında asılı durumda çalışır.

Daha uzun ray açıklıklarında, daha yüksek kapasite veya daha fazla kanca yüksekliği istendiğinde, mühendislik çözümü olarak çift kirişli gezer köprü vinçleri tercih edilir.

Çift kirişli köprü vinçlerinde, kaldırma ünitesi ana kirişlerin arasında yer aldığından 0,5m ile 1,5m arasında ektra kaldırma yüksekliği (G) kazanılır.

Tek kirişli gezer köprü vinçleri, tasarım özelliklerinden dolayı, çift kirişli gezer köprü vinçlerine göre %15 ile %20 arasında daha ucuza imal edilebilir.

  • I Profil Kirişleri
  • Kutu Kiriş
  • Özel Durumlar

 

 I Profil Kirişler

 Normal olarak küçük vinçlerde kullanılır.
Genel seçim tablolarında HEB profili standart olarak kullanılır.
Küçük yükler için, ince kenarlı HEA profili seçimi ile daha hafif bir vinç tasarlanabilir.
 
 
Kutu Kirişler

Alt sac normal olarak daha ağırdır bir gerilime tabi olur. Bu nedenle;
Alt sacın malzemesi kirişin diğer kısımlarına göre daha dayanıklı seçilmedilir. (Fe 37 yerine Fe 52)
Alt sacın kiriş gövdesine kaynağı tam olmalıdır.
Perde sacının yüksekliği kiriş yüksekliğinden yaklaşık 80 mm azdır. Bu kirişin alt kısmındaki yorulma riskini azaltır.

Özel Durumlar (İkizkenar Yamuk Kiriş)

 Alt sacın maksimum genişliği (standart vinçten dolayı)   410 mm’dir. Ray açıklığı uzun ve yüksek ana kirişli vinçlerde bu mesafe yanal rijitlikte yetersizliğe neden olabilir. Bu durumlarda, özellikle portal vinçlerde, ikizkenar yamuk kesitli kirişler kullanılabilir.

Not: Sac ölçülerini ve fabrikasyon toleranslarını, tekerleklerin eğimli kiriş yanında serbest olarak hareket etmelerini sağlayacak şekilde tanımlayın.

Portal vinçler için ana kiriş örnekleri: 

Portal Vinç Ana Kiriş
SWL x ray açıklığı  B1  B2  H
10t x 22+4+4  410  740  956
16t x 36  600  1230  1694
20t x 4  600  1500  1940

Kumpaslara nazaran daha hassas ve okuma kolaylığı sağlayan ölçü aletleridir. Genellikle daire kesitli parçaların çaplarını ve düz parçaların kalınlıklarını ölçme işleminde kullanılır. Mikrometreler genellikle 0,01 ve 0,001 hassasiyetlerinde metrik sisteme göre imal edilir. Mikrometreler, 0-25 mm, 25-50 mm, 50-75 mm ve 75-100 mm ölçü aralıklarında ölçüm yapar.

Mikrometrelerin Okunması
Mikrometrelerle elle tutularak ölçme yapılabildiği gibi, bunlar genel olarak da hem hassas olarak ölçebilmek, hem de seri ölçmelerde zamandan kazanmak için özel sehpalarına bağlanarak da kullanılabilir. Mikrometre ile ölçerken, önce kovan üzerindeki rakamların tamburun kenarına kadar olan mm ve 0,5 mm değerleri okunur. Sonra bunlara kovanın yatay çizgisiyle karşılaşmış olan tambur üzerindeki 0,01 mm’nin katlarını gösteren miktarlar eklenir. (Şekil 2.15) de kovan üzerinde tam 8 mm. değeri vardır. Tambur üzerindeki 8. bölüntü çizgisi, kovanın yatay çizgisi ile üst üste gelmiştir. Buna göre 8 + 0,08 = 8,08 mm değeri okunur. (Şekil 2.16) de ise, kovan üzerinde 9 mm ve bundan sonra 0,5 mm değerleri görülmektedir. Ayrıca tambur üzerindeki 32. Bölüntü çizgisi kovanın yatay çizgisiyle çakışmıştır. Buna göre mikrometre 9 + 0,5+0,32 = 9,82 mm açılmıştır.